English BURSA KÜLTÜR HARİTASI

UMURBEY

İPEK ÜRETİM VE TASARIM MERKEZİ

İPEK YOLUNUN KARADAKİ SON DURAĞI BURSA

Çin’den Avrupa’ya uzanan tarihi İpek Yolu üzerinde asırlarca en önemli merkez olan Bursa, yeniden ipek böceği, koza, ipek ve el dokuma üretimi ile dünya vitrinine çıkıyor. Dağ yöresinde böcek beslemek için özel dutluklar kurduran, el dokumaları için tezgahlar yaptıran Bursa Büyükşehir Belediyesi, yaklaşık 250 kişiye istihdam imkanı sağlayarak tarihte bulunmaz Bursa kumaşı olarak bilinen ipekli dokumaları yeniden ürettirmeye başladı.

Bursa Büyükşehir Belediyesi, yaptığı çalışmalarla Bursa ipeğinin yeniden dünya vitrininde söz sahibi olmasını sağlayacak. Tarihi Bursa ipeği kozadan yeniden hayat bulurken, köylerde kadınların renk renk ipliklerden dokuduğu ipek halılar ise göz kamaştırıyor. Bursa ipeğinin yeniden hayat bulması fikriyle başlatılan proje kapsamında Büyükorhan, Harmancık, Keles, Büyükorhan, İnegöl ve Mustafakemalpaşa’nın çeşitli mahallelerinde açılan kurs merkezlerinde dokunan halıların ‘Hüdavendigar’ adıyla markalaşarak stantlarda yerini almaya başladı.

Yaklaşık 600 yıl öncesinde kral kıyafetlerinin dikildiği ipeği ile Bursa, bugünün Milano´suna denk bir lüks giyim merkezi olarak nam salmıştı. Dünyanın her yerine gümrük vergisi ödemeden ihraç edilen Bursa ipeğinden üretilen kıyafetler ve halılar, sanayileşmenin önüne geçemeyince 1976 yılında itibaren unutulmaya yüz tuttu. Bursa Büyükşehir Belediyesi dağ yörelerine kurdurduğu böcek beslemek dutlukları ve el dokumaları için yaptırdığı tezgahlarla bulunmaz Bursa ipeğine tekrar hayat verdi. Yaklaşık 250 kişiye istihdam imkanı sağlayarak başlanan faaliyetlerle adını tekrar dünyanın gündemine taşıyacak ipek kumaş ve el dokuması halılar şimdiden adından söz ettirmeye başladı. Daha önce Ete Ailesi’ne ait Yıldırım ilçesindeki Umurbey İpek Üretim ve Tasarım Merkezi ile Muradiye İpek Fabrikasını faaliyete geçiren Bursa Büyükşehir Belediyesi, Bursa ipeğini tarihe altın harflerle yazdırmak için gün sayıyor.

Bursa ipeği ile işlenen ürünleri tekrar dünyanın imrenerek göstereceğini ifade eden Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, Bursa’nın kültür ve medeniyetlerin birikimi bir kent olduğunu söyledi. Altepe, “Bursa’da bu anlamda birikiminin yanında bir üretim kenti. Bizlerde Bursa’nın bu özelliklerini ortaya çıkarma konusunda çaba sarf ediyoruz. Bir yandan somut eserler ayağa kaldırırken, bir yandan da eski üretimlerimizi tekrar yaşatmaya çalışıyoruz. Bursa tüm konularda olduğu gibi bunda da öncü oluyor. Arkıt Bursa her alanda bir dünya markası olma yolundadır. Bunlardan biri de yıllar önce adından sıkça söz edilen bulunmaz Bursa ipeği olacaktır” dedi.

Kozasından yeniden doğacak olan bulunmaz Bursa ipeğinin dünyada bir başka örneğinin olmadığını belirten Altepe, “Başlangıçta ipeğin her yerde aynı olduğunu düşünüyorduk. Ama işin içine girince gördük ki Bursa ipeğinin dünyadaki yeri farklı. Nasıl Bursa’nın şeftalisi farklı ise, Bursa’nın ipeği de farklı. Özellikle bizim ipeğimizin rengi ve parlaklığı ile diğerleriyle yan yana getirdiğimiz zaman farkı görmüş oluyoruz. Bunun için tarih boyunca Bursa ipeği hep konuşulmuş. Avrupa saraylarında Bursa ipeği giyilmiş. Yeter ki Bursa ipeği bize gelsin diye, yüz yıllarca gümrük ödenmemiş” diye konuştu.

Özellikle Uzak Doğu’daki suni ipek üretimlerinin ardından Bursa ipeğinin zorlaştığını belirten Başkan Altepe, “Para kazanmak zora girdi. İpekçilik hemen hemen bitme aşamasına gelmişti. Biz de bunu tekrar canlandırmak istedik. Burada ve köylerde tekrar koza yetiştirmeyi isteyen herkese gereken desteği verdik. Her alanda üretimi tekrar canlandırdık. Muradiye Demirkapı bölgesindeki iplik fabrikasında bu yıl yaklaşık 6 ton koza ipeğe dönüştürülüyor. Daha sonra ise harabe olarak aldığımız ipek tasarım merkezinde o iplikler işleniyor. 1800’lü yıllardaki bu merkez kısa bir süre önce tekrar ayağa kaldırılmış oldu” dedi.

Bursa’nın çeşitli bölgelerine ve köylerine koza üretimi ve ipek dokuma tezgahları kurduklarının önemine değinen Recep Altepe, “Bu merkezde hem halı hem de kıyafetler tasarlanıyor. Şimdilik hediyelik olarak Bursa’ya gelenlerin alacağı çok özel bir ürün haline getiriliyor. Daha sonra ise şehrin merkezinde yer alan ve ilgisizlik nedeniyle kullanılamaz hale gelen tesislerin canlandırılması, bu tesislerin makine parkuru anlamında desteklenmesi gibi çalışmaları da hızlandırarak Bursa ipeğini tekrar dünyaya kazandıracağız” ifadelerini kullandı.

01DOKUMANIN ÖĞRENCİLERİ
Busmek kursları kapsamında bir eğitim konseptine sahip olan tesiste kursiyerler bu geleneksel Türk zanaatını öğrenecekler.

02DOKUMANIN HOCALARI
Uzman eğitmenler tesis çatısı altında hizmet verecek; farklı dönemlere ait teknikleri uygulamalı olarak tanıtacaklar.